Anthony Bosschem

Kobe Ilsen kaapte met zijn Volt Reclametest de Best Creative Feature (Television) prijs weg op de International Media Excellence Awards. Zeker niet onterecht.

Dhr. Ilsen presenteert zeer vlot en slaagt erin informatie en entertainment op een aangename manier te presenteren. Zijn sympathieke hoofd helpt hem daarbij, en maakt hem een figuur waar je moeilijk kwaad op kan worden.

Ook het format zit ingenieus in elkaar. Waar in reclame optimistische testresultaten gebruikt worden om creatieve sfeervolle spotjes te maken, kopiëren ze bij Volt de creativiteit van de spotjes zonder de optimistische testresultaten te gebruiken. De vraag is of dat wel mag.

Consumententelevee

Ik vind het geen slechte zaak dat Leugens of Wanpraktijken van gemene multinationals openbaar worden gemaakt. Programma’s als Ombudsjan en Red Mijn Huis hebben wel degelijk een functie. Getuige ook het meldpunt dat naar aanleiding van die laatste werd opgericht.

Maar net omwille van de grote invloed die de media heeft, hebben consumentenprogramma’s een grote verantwoordelijkheid. Wat tijdens die 5 minuten Volt Reclametest wordt getoond en gezegd, staat geboekstaafd als Waarheid. En is dat wel zo?

Volt Vergaloppeert

Neem het frisse voorbeeld van Dettol, een middel dat de boude bewering doet 99,9% van de bacteriën te doden. Kobe doet de test, en de bacterioloog komt tot de conclusie dat hij 85% dode bacteriën een eerlijker cijfer vindt. Tot daar degelijke consumententelevisie. 

Maar iets later gebruikt Kobe de mening van diezelfde ene bacterioloog om te beslissen dat niemand Dettol waszeep effectief nodig heeft. Een conclusie die hem doet stellen dat er “wederom een heel succesvolle Volt Reclametest” werd ingeblikt.

Ook in het gesprek achteraf met Martine blijft Kobe overdrijven door te stellen dat gewone zeep hetzelfde effect heeft als Dettol, en dat het dus een overbodig product is. “Bespaar je het geld!”

Op welk moment wordt consumententelevisie een heksenjacht?

Het mechanisme

Zoals gezegd gebruikt Volt dezelfde methodes als adverteerders in hun spots, en dat is ook het probleem. Van reclamespots weten we dat ze gemaakt zijn door verkopers, en dat ze enkel uitgezonden worden omdat zij daar een ferme hoop geld voor willen neerleggen.

Van Volt verwachten/geloven we dat het onderbouwd televisie is en dat het ons als consumentenprogramma inzicht geeft in de Waarheid. Gaat Volt echter dezelfde methodes gebruiken als adverteerders - voorbarige conclusies verpakken als waarheid - dan is er iets aan de hand.

Onzin niet met onzin bestrijden.

Als consumentenprogramma heb je - in tegenstelling tot adverteerders - de plicht om elke conclusie degelijk te onderbouwen. Niet omdat je programma’s maakt met “ons belastingsgeld”, maar wel omdat je jezelf profileert als een bron van waarheid. 

Heb je echter geen zin om elke conclusie te onderbouwen dan kan je beter als opiniemaker aan de slag in talkshows. Ze hebben daar nood aan mensen met het talent om kort-door-de-bocht waarheden op een toffe manier te brengen.